Dış Raporlar, Nijerya

Nijerya Ve Kaçırılan Kız Çocukları Üzerine

Boko Haram

Boko Haram, Latin Alfabesi ile olan eğitimi, Batılı eğitimi haram gören, bunu yerel dilde örgüt adı olarak belirleyen, radikal İslamcı olarak sınıflandırılan Afrika kökenli selefi görüşlü bir oluşumdur.  Arapça isimleri ‘Jama’atu Ahlis Sünnet vel Lidda’awati-Cihad’ yani ‘Kendilerini Peygamber Öğretisine ve Cihada Adayanlar’dır.

2002 yılında Muhammed Yusuf tarafından bir İslami eğitim cemiyeti olarak kurulan bu örgüt, birçok Müslüman ailenin çocuğunu bünyesine alarak eğitim verdi, yetiştirdi. Bir süre sonra ise Nijerya’ya şeriat getirmek için çalıştığını ifade etti. Ülkede 2009 yılında Müslüman ve Hristiyanlar arasında çatışmaların yaşanmasının ardından Boko Haram bugün sıkça duyduğumuz çarpıcı eylemlerine başladı. Eylemlerine başladığı dönemde önemli bir polis zulmünün olduğu görüldü. Bununla birlikte ülkede Güney kesimlerde yaşayan Hristiyanlar petrol gelirlerinin önemli bir kısmını elde etmiş ve refah içinde yaşamışken Kuzey’de yaşayan Müslüman kesimler arasında yoksulluk baş göstermiş, ekonomik eşitsizlik yaşanmıştır. Bu da Hristiyan-Müslüman çatışmasını körükleyen faktörlerden biridir.

2009 yılından bugüne gelen süreçte Nijerya polisinin Müslümanlar üzerinde ciddi bir baskısı söz konusu oldu. Birçok örgüt mensubu da gözaltındayken öldü/öldürüldü. Bu kişilerden biri de örgütün kurucusu Muhammed Yusuf’tur. Boko Haram bu dönemde tam anlamıyla ayaklandı ve ülke içinden çıkılmaz bir çatışma ortamına sürüklendi. Uluslararası Af Örgütü’nün raporuna göre de sadece örgüt mensuplarının değil, onlarca Müslüman sivilin polis eliyle öldürüldüğü tespit edilmiştir.

Bu tarihten sonra örgüt, Nijerya’nın birçok eyaletinde güvenlik güçleriyle çatışmalara girdi, 2009 yılında yüzlerce mensubu öldürüldü, örgüt hükümet binalarına saldırılar düzenledi, yüzlerce can kaybı yaşanan bombalamalara karıştı. Devlet başkanının Müslüman olduğu bu dönemde hükümet de süreci iyi yönetemediği gibi birçok sivilin ölmesine sebep oldu.

Boko Haram’ın tabanını yoksul kesim ve din eğitimi alan gençler oluşturuyor. Örgüt, ABD tarafından EL-Kaide ile ilişkilendiriliyor. El Kaide ise eylemlerini tasvip etmediği yönünde açıklamalar yapıyor.

Örgütün mevcut lideri Ebubekir Shetau’dur. Nijerya istihbaratı, kaçırılan kızların ardından bir operasyonla Shetau’nun öldürüldüğünü duyurmuştur. Shetau, kaçırılan kızların pazarda satılacağını açıkladığı bir video görüntüsüyle tüm dünyanın tepkisini toplamıştır.

Örgüt, Nisan ayında 270 kadar kız çocuğunu kaçırmıştır. Bunların hala büyük çoğunluğunun yeri bilinmemektedir.  Örgüt, kız çocuklarını hapisteki mensuplarıyla takas etmek istediğini açıklamış, Nijerya hükümeti teklifi reddetmiştir.

Nijerya

Nijerya, 170 milyon nüfuslu bir ülke, bu haliyle Afrika’nın en kalabalık ülkelerinin başında gelir. 250 civarında etnik grup mevcuttur. Ülkenin %90’u Müslüman ve Hristiyan nüfusun hemen hemen eşit dağılımından oluşur, geriye kalan %10 nüfus diğer dinlere mensuptur.

Ülke 36 federe devletten/eyaletten vücuda gelir. Siyasi ve dini çatışmalar, son 15 yılda yaklaşık 25 bin insanın hayatına mal olmuştur. Hristiyan ve Müslümanlar arasındaki çatışmalar adeta bir katliam vücuda getirmiştir.

Ülkede 2010 yılında öldürülene kadar Ömer Musa isimli Müslüman lider devlet başkanlığı yapmış, 2010 yılındaki seçimlerde ise bir Hristiyan olan Goodluck Jonathan devlet başkanlığı görevine gelmiştir.  Boko Haram, seçimlerde oy kullanılmasına da haram gözüyle bakmaktadır.

Nijerya son olarak kaçırılan kız çocuklarıyla gündeme gelmiştir. Bu çocuklarla alakalı dünya çapında bir kamuoyu oluşmuş, devlet başkanları ve eşleri dâhil bu kampanyalara katkı sunmuşlardır.

Son olarak Fransa’nın ev sahipliğinde Nijerya, Nijer, Çad, Kamerun ve Benin liderleri atılacak adımlarla ilgili bir zirve gerçekleştirmiştir. Fransa, askeri bir operasyon seçeneğini hazırda tutmaktadır.

Yorum

Fransa’nın bu operasyon maksadının altında nelerin yattığına iyi bakmak gerekir. Birçok deneyimli asker, Nijerya gibi sık ağaçlı bölgelerden oluşan bir ülkede, örgütün saklandığının düşünüldüğü ormanlık arazilerde yapılacak operasyonun, rehinelerin hayati tehlikesini arttıracağına dikkat çekiyor.

Eski İngiliz sömürgesi Nijerya, dünyanın en büyük 10. petrol rezervine sahip bir ülke, her ne kadar ihracatı bir miktar kısıtlanmış olsa da önemli bir petrol üreticisi ve satıcısı. Ülkede önemli doğalgaz rezervi ve kömür, demir gibi birçok maden mevcut. Fakat ülke maden işlemede son sıralarda yer alıyor. Nijerya’nın bundan ötürü Fransa’nın iştahını kabarttığı bir gerçektir. Özellikle 1900’lü yıllarda Fransa’nın Sahraaltı Afrikası’ndaki  emperyalist tutumu civar ülkeler üzerindeki etkisini hala devam ettirme gayretini açıklamaktadır.  Nitekim Orta Afrika Cumhuriyeti’nde ve Mali’de Fransız kuvvetlerinin müdahil olması tesadüf değildir. Bugün Nijerya gibi yer altı kaynakları mükemmel üstü bir ülke, Fransa için öncelikli bir sömürgedir. Bunun en büyük nedeni yakın gelecekte yaşanacak enerji kriz ve savaşlarıdır.

Boko Haram’ın kız çocuklarını hedef alarak kaçırması ne insani ne de vicdani açıklaması olmayan, İslami ölçülerle asla ve asla tasvip edilemeyecek bir durumdur. Nitekim Boko Haram üzerinden birçok İslami oluşum dünya genelinde hedef haline getirilmiştir. Kız çocuklarının kaçırılması olayı da tesadüfi değil, aksine tüm dünyayı en zayıf noktalarından sarsan bir girişimdir. Bu girişimle de Nijerya’ya emperyalizmin atacağı adımlar meşru hale gelecektir. Kız çocuklarını kurtarmaya gidenlere hiç kimse karışmayacak, aksine alkış tutacaktır. Bunun istendiği açıktır.

Nijerya Müslüman Yardımlaşma Cemaati Genel Sekreteri Davud İmran Melasan bir yazısında Boko Haram’ın en büyük destekçisinin Hristiyan bir general olan Jeremiah Useni olduğunu açıklamış, kurucu Muhammed Yusuf’un da istihbaratla olan ilişkilerini açıklamasından korkulduğu için gözaltında öldürüldüğünü iddia etmiştir. Yine Melasan, Boko Haram’ın istihbarat örgütleriyle yakın ilişki içerisinde olduğunu; faaliyetlerinin ülkedeki Müslümanlara zarar verdiğini, Hristiyanların, siyonistlerin ve Batı’nın ise işine geldiğini belirtmiştir. Ülkenin Müslüman devlet başkanı Ömer Musa’nın da, Amerika’nın ülkede üs kurma talebini reddetmesinin ardından zehirlenerek öldüğünü hatırlatan Melasan, Boko Haram’ın faaliyetlerinin bu noktada arttığını dile getirmiştir.

Ülkeler, artan terör olaylarıyla tek başlarına mücadele edemeyecek duruma geldiğinde uluslararası yardıma ihtiyaç duyarlar; bu, işgali meşrulaştırmak için bir gelenek haline gelmiştir. Nitekim Nijerya bugün aynı aşamalardan geçmiş ve ABD ile Fransa’nın fiili desteğini almıştır.  Fransa’nın Boko Haram’ı bitirmek maksadıyla Nijerya’ya yapacağı operasyon, sadece ve sadece diğer Müslümanları da Orta Afrika’da olduğu gibi yerlerinden edecek bir amaç taşımaktadır. Hiçbir bağlantısı olmayan Müslümanlar dahi belki Boko Haram üyesi olmak suçlamasıyla tutuklanacak, işkencelere maruz bırakılacaktır. Bu şekilde ülkedeki İslami yapıların Batı eliyle temizlenmesi imkânı doğacaktır. Nitekim Nijerya’ya çok yakın bir bölgede Orta Afrika’da Hristiyanların zulmü altında binlerce Müslüman katledilmiş, büyük bir kısmı komşu ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır. Ölenlerin önemli bir kısmının kadın ve çocuk olduğu tüm dünyaya deklare edilmesine rağmen, Batı somut hiçbir girişimde bulunmayı kendine görev edinmemiştir. Bu da Müslüman-Hristiyan ayırımı gözetildiğini, Nijerya konusunda ise ikiyüzlülük ve emperyal idealler gaye edinildiğini gözler önüne sermektedir.

Kaynaklar:

http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR44/038/2009/en/f09b1c15-77b4-40aa-a608-b3b01bde0fc5/afr440382009en.pdf

http://www.cfr.org/nigeria/boko-haram/p25739

http://www.aa.com.tr/tr/dunya/328233–istihbarat-oyunu-quot-boko-haram-quot

Standart

Bir yorum yazın...

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s